پژویان، دلار، طلا

دکتر پژویان، که یکسالی است به اقتصاددان حامی دولت شهره شده، در تازه ترین اظهار نظر خود در باره چرایی افزایش قیمت دلار چنین گفته اند:

» اگر در طول 30 سال گذشته با خط رگرسیون رابطه بین طلا و دلار را ارزیابی کنید، متوجه خواهید شد همیشه بین دلار و طلا رابطه مستقیمی وجود داشته است. هر زمان قیمت طلا گران شده به تناسب آن قیمت دلار هم افزایش یافته است.»

کسی که نمی داند قضیه چیست، مات و مبهوت می ماند و خشکش می زند که آه چقدر علمی! چقدر پرمغز. کسی هم نیست بگوید که استاد عزیز، اولا روابط رگرسیونی نشان دهنده علیت(causality) نیستند. این روابط خیلی شاهکار کنند می توانند همبستگی(correlation) بین دو متغیر را نشان دهند(تازه با وجود شرایط). ثانیا، کی اینطور بوده؟ کی هرزمان قیمت طلا گران شده، قیمت دلار هم افزایش یافته! اتفاقا در عرصه جهانی اگر ارتباطی بین دلار و طلا باشد، ارتباط معکوس است! چرا که قیمت دلار تا اندازه ای نشاندهنده وضع اقتصادی آمریکاست و کاهش آن سیگنالی برای فعالان اقتصادی است که به سمت بازار طلا(که بازار کالایی است و مطمئن است در شرایط بحران) حرکت کنند. ثالثا، گیرم که می گویید در ایران اینطور است و ما کاری به جهان نداریم. خب در ایران که در 8 ساله اخیر قیمت دلار به ریال تقریبا ثابت بوده است. پس چگونه در حالی که در 8 سال گذشته قیمت طلا بیش از 4 برابر شده است (به نمودار زیر نگاه کنید) قیمت دلار به ریال ثابت بوده است؟

قیمت طلا در ده سال گذشته

همچنین نمودار ده ساله شاخص دلار رو هم اینجا ببنید. به اضافه عایدی دارایی های مختلف از مس و طلا و گاز گرفته تا دلار در ده ساله گذشته  در اینجا . همانطور که می بینید؛ عایدی دلار از همه کمتر و حتی منفی بوده. که نشان از کاهش و نه افزایش شاخص دلار در 10 سال گذشته دارد در حالی که در همین مدت قیمت طلا بیش از 4 برابر شده است! باز هم بگو کرولیشن مثبت دارند.

ایشان همچنین در ادامه افزوده اند:

» افراد بخاطر سودی بیشتر با گرانی طلا به سمت معامله دلار می روند. اتفاقی که در چند روز اخیر در بازار ارز کشور رخ داده است در حال حاضر هم افزایش نرخ دلار در کشور عاملی جز رشد قیمت طلا ندارد و عوامل دیگر در این زمینه بی تاثیرند. طبیعی است وقتی قیمت طلا کاهش یابد نر خ دلار هم از تب و تاب می افتد. البته به شرط انکه با ارزانی نرخ طلا عوامل تاثیر گذار دیگر هم تغییر نکنند.»

پاسخ: یکی برود این نمودار  به همراه نمودار چند ساله دلار رو نشان آقای پژویان بدهد، که اصلا نه تنها به هم شبیه نیستند بلکه هیچ قرابتی هم به یکدیگر ندارند. اینکه این بازارها با هم جانشین اند درست، ولی همانطور که مشخص است فاکتورهای مهمتری از جانشینی در این بازارها اثر گذار است و نباید جانشینی را موثر دانست.

نکته انحرافی: جناب اقای پژویان عزیز، دلیل افزایش قیمت طلا در ایران و در این روزها، تغییر برابری دلار و ریال است به اضافه افزایش قیمت جهانی طلا. این هیچ ربطی به چرایی افزایش قیمت دلار ندارد!

پس نوشت: بهمنی از دیروز و رحیمی از امروز، به عنوان تاریخ هایی که ارز به اندازه کافی در بازار ریخته خواهد شد ، نام برده بودند . ولی چه این کار انجام شده باشد و چه خیر، هنوز(ساعت 11:44 دقیقه ظهر) قیمت دلار کاهش پیدا نکرده است.

Advertisements
این نوشته در اقتصادی, طلا ارسال شده و با , , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

18 پاسخ برای پژویان، دلار، طلا

  1. Anon :گفت

    علت اصلي: به لطف سخنان شیرین رییس جمهور محبوب هیج بانک اماراتی حواله ارزی را از ایران انجام نمیده دلار حواله الان با ۲۰۰۰ تومن هم کسی نمیفروشه یعنی اگر هم بخواهند بانک انتقال را انجام نمیده (دلار داخل ایران امروز ۱۱۷۵ تومن هست) به لطف همین تحریم های امارات هم هیچ LC (اعتبار بانکی) برای واردات هم نمیشه باز کرد.

    نتيجه گيري؟
    علل را در اين كشور بايد جور ديگري بررسي كرد.

    • بله اینها درسته. من هم وقتی می نوشتم واقف بودم و بهشون هم اشاره کردم. ولی نکته این است که چرا بانک های داخلی ارز نمی فروشند(حال حواله به کنار)؟ اگر این کار مدیریت شده باشد، به معنای قصد بانک مرکزی در بالابردن نرخ ارز است

  2. سروش :گفت

    خوب بود صادق.

  3. سام :گفت

    اینکه بانک های داخلی ارز نمی فروشن به نظر من دو علت می تواند داشته باشد. علت اول برآورد خود بانک ها از افزایش قیمت ارز خود باعث می شود که ارز نفروشند. تجربه نشان داده سفته بازترین نهاد اقتصادی تو این کشور بانکها هستند. علت دوم کمبود منابع ارزیه. تو شرایط تحریمی که امیدی به رفع آن هم نیست بیشتر از هر چیزی ارز مورد نیازه. شاید این دستور بانک مرکزی باشد که فروش عرض محدود شود.
    اگر این دو تا دلیل صحت داشته باشد نرخ ارز خیلی بالاتر خواهد رفت و دلیلی هم نمی بینم که دولت (بانک مرکزی) بخواد مانع آن بشود.

  4. رضا :گفت

    امروز شنبه نرخ دلار 1100تومانه به نظر ميرسه قيمت تعادلي جديد همين باشه نظر تون چيه؟

  5. حجت :گفت

    سلام! لطفاً بنده را راهنمایی کنید.
    با توجه به اینکه ارز به صورت نامحدود از طریق صرافیهای بانکها فروخته می شه و با اعلام اینکه به حساب ارزی 6 – 7 درصد سود تعلق می گیره آیا صلاح می دانید نقدینگی را مانند بسیاری دیگر از مردم به دلار (گیریم 1050 نومن هدف) تبدیل کنیم و در بانک با سود مذکور بخوابانیم؟ با لحاظ اخبار امروز بسیار مشتاق دریافت پاسخ شما هستم.

    • والله من اطلاع چندانی از کم و کیف حساب ارزی ندارم. یعنی نمی دانم واقعا هر وقت بخواهید دلار یا ریال متناسب با ان به شما پرداخت می کنند؟ اگر این تضمین شده باشد، فکر می کنم گزینه خوبی است

  6. رضا :گفت

    طی روزهای گذشته که نرخ دلار در بازار در حال افزایش بود بانک مرکزی نرخ بانکی رو داشت پایین تر می اورد ،اما امروز که نرخ بازار رو به کاهش گذاشته و رییس بانک مرکزی 1060تومان رو نرخ هدف مشخص کرده ،خود بانک مرکزی نرخ بانکی رو 1069تومان اعلام کرده(با یک افزایش40تومانی نسبت به پنجشنبه ).این رفتار بانک مرکزی رو چطور می توان تحلیل کرد؟وهدف از این کار چیه؟(از یک طرف اعلام میکنن که ارز بطور نا محدود به بازار تزریق میشه تا قیمت به1060تومان برسه واز طرف دیگه نرخ بانکی رو که همیشه با یک فاصله 30یا 40تومانی از قیمت بازار پایین تر هست رو1069 تومان اعلام میکنن)

  7. بازتاب: تقاضا برای پس انداز به دلار « اقتصاد خرد‌، بازار و خانوار

  8. بازتاب: دگردیسی مشغولیت‌ها » Blog Archive » افزایش نرخ ارز و قیمت طلا

  9. یاسر :گفت

    من شنیدم که با توجه به افزایش قیمت جهانی طلا، بانک مرکزی منابع ارزی خودش رو برای خرید طلا به بازارهای اروپا برده بود و به همین دلیل برای تأمین نیازهای بازار در هفته‌ی اخیر، با مشکل مواجه شد.
    البته، نباید از یاد برد که برای اولین بار در دهه‌ی اخیر شاید، سیگنال‌هایی از سیاست‌گذار در مورد تعدیل نرخ ارز، هم‌زمان با اجرای هدف‌مندسازی یارانه‌ها به گوش رسیده و این، صبر بازار رو در مواقع نوسانات اندک عرضه، کاهش می‌دهد.

  10. سام :گفت

    چند سوال برای من ایجاد شده است:
    اقتصاد ایران یکبار قبلاً تجربه افزایش شدید نرخ ارز را داشت. از 7 به 150 تومان. اینکه قیمت 150 تومان به قول بعضی اقتصاددانان قیمت واقعی بود یا کاذب مطمئن نیستم اما مطمئن هستتم که نرخ ارز 21 برابر شد. بسیاری از مقاله های نوشته شده در این روزها بیان می کنند که در سالهای اخیر کالاهای ایرانی نسبت به کالاهای خارجی گرانتر شده است در حالیکه نرخ ارز ثابت مانده و این یعنی سوبسید به کالاهای خارجی (چینی). خوب سوال اینست که با افزایش 21 درصدی نرخ ارز صادرات چه قدر رشد داشت و آیا اصلاً تاثیری بر صادرات داشته است یا نه؟ آیا افزایش تورم در آن دوره به افزایش نرخ ارز ارتباط داشت یا نتیجه بالعکس بود؟ آیا با افزایش مثلاً 10 برابری نرخ ارز فعلی انتظار می رود که صادرات هم به همین نسبت یا حتی کمتر از این رشد کند؟ چنانچه با این افزایش نرخ ارز نرخ تورم هم مثلاً به 50 درصد برسد (بدون تاثیر سایر عوامل مثل هدفمندی یارانه ها) آیا باز هم باید نرخ ارز افزایش پیدا کند و اگر بعد از آن افزایش دیگر دوباره تورم افزایش یابد و مثلاً به 100 درصد برسد دوباره باید نرخ ارز افزایش پیدا کند و اگر بعد از …
    این تسلسل اگر واقعاً وجود داشته باشد نتیجه بر اقتصاد چه خواهد بود. مسیر تاثیر نرخ ارز بر تورم می تواند افزایش قیمت نهاده، نیاز به بازپرداخت تسهیلات ارزی گرفته شده و یا عوامل بیرون از این چارچوب ارز – تورم باشد.
    من خواهش دارم برای یکبار هم که شده به این سوالات پاسخ داده شود.

    • سعی می کنم در آینده چیزی در این خصوص بنویسم. ولی نکته اینه که چند برابر شدن نرخ ارز (مثلا 21 برابر) لزوما چیزی رو نمی رسونه. باید چیزهای دیگری را در نظر گرفت که در صحبت شما غایب است.

      • سام :گفت

        فارغ از اینکه من هر وقت این سوال رو از کسی پرسیدم پاسخ موکول به آینده ای نامشخص شد، باید بگم که من به آن چیزهای دیگر تا حدودی واقفم اما مساله اینست که آن چیزهای دیگر و البته یک چیزهای دیگری هم در حال حاضر وجود دارد که چندین و چند برابر شدن نرخ ارز رو سیاست اشتباهی نشون می ده. بزرگترین دلیلی که من می تونم به اون اشاره کنم پدیده ای در اقتصاد ایرانه که افزایش قیمت هر چیزی اون رو کمیاب می کنه و تبدیل به یک وسیله سفته بازی می شه. حتی اگر اون چیز ریال یا دلار باشه. شما افزایش تورم و نرخ بهره غیررسمی رو تو سال 86 (اوج قیمت مسکن) ببینید. اونهایی که پول لازم داشتند بنگاهها بودند که با داغ شدن بازار مسکن و افزایش بهره حتی قادر به تامین سرمایه در گردش خودشون هم نبودند. این اتفاق در سال 70 و 71 هم یکبار افتاده بود. وقتی تورم به 50 درصد رسید. هر چند نمی توان یک آزمون اقتصاد سنجی برای اثبات این مساله ترتیب داد (حداقل بدون داشتن نرخ بهره غیررسمی که تو انبار بانک مرکزی خاک می خوره) اما شواهد نشان دهنده یک همزمانی هست. بنابراین می توان انتظار داشت با افزایش نرخ ارز، ارز خود وسیله ای برای سفته بازی شده و خواهد شد. به طوریکه بنگاههایی که واقعاً برای امور جاری خود به ارز نیاز دارند توان دستیابی به آنرا نخواهند داشت. نه بانکها ارز خواهند فروخت نه مردم. اثرات تورمی احتمالی افزایش نرخ ارز هم غیرمحتمل نیست. این اصل نظر من بود.

        • خب این نگاه به اقتصاد از اساس غیر اقتصادی است. اولا که هرچیزی که قیمتش بالا رود در کل دنیا حول و حوش آن سفته بازی شکل می گیرد و این نه چیز بدی است و نه چیزی است که مشکل ساز باشد. اصلا سفته بازی چیز بدی نیست. در این مورد هم بعدا می نویسم. اما حتی اگر امر نامطلوبی باشد، لزوما دلیلی نمی شود که چون یک سیاست اقتصادی صحیح منجر به این امر نامطلوب می شود آن سیاست صحیح را اجرا نکنیم.
          همچنین مواردی که در کامنت قبلی از سوی شما ارایه شده انقدر مختلف و متعدد است که طبیعتا جای پاسخ دادن آن در کامنت نیست.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s