مرگ بر مافیا

چند روز پیش شنیدم کسی که از او برنج می خرم، که طبیعتا از تجار برنج است، برنج هایش را توقیف کرده اند! آن هم به این دلیل که احتکار کرده است! قضیه را جویا شدم، ظاهرا قضیه از این قرار است:

دویست نفر از تجار برنج را در چند ماه گذشته به اتهام احتکار گرفته اند. بسیاری از آنها از جمله این آشنای ما هم مدارک خرید برنجش که مثلا به دهها فاکتور از اول سال تا به حال می شده را برده و گفته احتکاری در کار نیست، من هر ماه برنج خریده ام و هر ماه هم فروخته ام. الان هم در انبارم فلان مقدار برنج هست که طبق این فاکتور، 5 روز پیش خریدم و در حال فروششان هستم. اما ظاهرا تنها جوابی که شنیده اند، این است که: «ما نمی دانیم، بالاخره در انبارت برنج بوده است و ما هم موظفیم محتکران را دستگیر کنیم! همین»

این البته از عوارض حرف های بی حساب و کتابی است که زده می شود. بله، وقتی جناب رییس جمهور کلمه مافیا از دهانش نمی افتد، طبیعی است که نیروهای قهریه هم برای پیدا کردن مافیا وارد کار شوند، و چون مافیا را پیدا نمی کنند، به سراغ کاسبان بدبخت این مملکت می روند که چند صد سال است که هر لحظه انتظار توقیف اموالشان را می کشند. و همین است که هرکس پول و پله ای به هم می زند، سریع بار و بندیل می بندد و از این مملکت می رود که :»بیرون کشید باید از این ورطه رخت خویش».

اما آیا واقعا مافیا وجود ندارد؟ پس چرا محصولات مختلف افزایش قیمت های این چنینی را تجربه می کنند؟

در ادامه سعی می کنم بصورت خلاصه توضیح دهم. اول در خصوص مافیا:

اول) مافیا اگر به معنای کسانی است که دنبال سود شخصی هستند و حاضرند برای آن خیلی کارها بکنند، باید گفت که غالب انسان ها چنین هستند. پس با این معنی مافیا را باید در وجود تک تک آدم ها جستجو کرد!

دوم) اما فرآیند کسب سود در طول تاریخ، خودش را با یکسری قواعد محدود کرده و به یکسری ضوابط پایبند شده که این قواعد سود بلندمدت و پایدار او را تضمین می کنند. پس اگر قوانین رسمی از این قواعد غیر رسمی حمایت موثری به عمل آورند، عملا گروه هایی که برای سود کوتاه مدت خویش حاضرند تا دیگران را فدا کنند، امکان شکل گیری پیدا نمی کنند. چرا که هم ریسک کارشان بسیار بالا می رود، هم می توانند با ریسک کمتر سود مناسب تر(کم نوسان تر) و پایدارتری را از طریق ساز وکارهای مشخص بازار و سازوکارهای قانونی بدست آورند.

سوم) اما یک مشکل بزرگ وجود دارد بنام دولت که برای پایدار کردن این قواعد و حمایت از افراد شکل گرفته است، اما خودش تبدیل به یکی از بازیگران می شود و سعی می کند در این میان سود خود را حداکثر کند. در نتیجه چون ابزار قانون و همچنین قوه قهریه را هم در اختیار دارد، براحتی این ابزارها را در جهت ایجاد موقعیت های سود آور برای خود(برای کارگزاران دولتی) استفاده می کند. در نتیجه مافیا به عنوان نهادهای سازمان دهی شده ای که می توانند قواعد را بهم بزنند و از قدرت فراوانی هم برخوردارند، به صورت بلندمدت تنها می تواند از طریق نهادهای دولتی و ذی نفوذان دولتی بوجود آید.( همانطور که فریدمن می گوید: هیچ انحصاری در بلندمت نمی ماند، مگر اینکه انحصاری دولتی باشد.)

چهارم) پس مافیا در بلندمدت یا محصول رانتخواری مسئولان دولتی است، یا محصول عدم تصویب قوانین صحیح و چهارچوب سازی صحیح برای فعالیت افراد که هر دو بر گردن دولت است.

اما واقعا مشکل این گرانی ها و نوسانات اخیر چیست؟

اول) دولت نهم تقریبا بیش از کل درآمدهای ارزی دولت هشتم را در عرض دو سال و نیم به اقتصاد تزریق کرده است.(بخشی را با تبدیل به ریال و بخشی را با واردات)

دوم) این حجم عظیم نقدینگی که ایجاد شده است، تا 6 ماه پیش در بخش مسکن بود، که جزء بازار دارایی هاست و در محاسبه تورم وارد نمی شود{که البته این امر از عوارض بیماری هلندی در کشورهای نفت خیز است که قبلا در اینجا آن را توضیح داده ام. ولی بهرحال برای شاخص تورم، خوب است! یعنی جریان پیدا کردن این پول ها در بخش مسکن، موجب کاهش تورم رسمی می شود.} اما پس از اینکه مسکن رشد انفجار آمیز خود را در این 2 سال انجام داد و تقریبا به رشدی از 150 تا 300 درصد(بسته به مناطق مختلف، متفاوت) دست یافت. و دیگر توانایی خرید در این بخش به شدت تضعیف شد و بخش تقاضا نتوانست خود را همپای افزایش قیمت پیش برد. در نتیجه به اصطلاح مصطلح، بخش مسکن راکد شد.

سوم) با این حساب، پول های جدیدی که مدام به اقتصاد تزریق می شود، دیگر در بخش مسکن لانه نمی کنند بلکه می خواهند تا مکان سود آورتری را پیدا کنند. اما از آنجایی که بازار سرمایه و پول(همانند بورس و بانک) در این 2 سال به شدت تخریب شده و آنقدر دستکاری شده اند که یا ریسک های بسیار بالا، یا سودهای بسیار کم دارند، بنابراین پول های جدید به این سمت نرفتند. از سوی دیگر بازار ارز هم که کنترل شده است و بنابراین پول های جدید این بازار را هم مناسب تشخیص ندادند. پس این پول ها کجا رفتند؟! شاید بتوان گفت که بخشی از این پول ها به بازار طلا رفتند، اما چون بازار طلا هم در این چند ماه به علت نوسانات جهانی بسیار پرفراز و نشیب و نا امن بوده است، این بازار نیز جذابیت خود را از دست داده است.

چهارم) در نتیجه این پول هایی که هر روز در حال خلق شدن و در حال تزریق به اقتصاد هستند، چاره ای جز این ندارند که با حرکت گله ای به سمت یک کالای خاص و با دستکاری در یک بازار خاص، سود مدنظر و منطقی خود را کسب کنند. خصوصا اینکه اگر بازار آن کالا به دلایل جهانی دچار مشکلاتی باشد که جذاب تر هم خواهد بود. و زودتر این نقدینگی های سرگردان را به خود جذب خواهد کرد. در نتیجه همین است که می بینیم یک روز برنج 100 درصد رشد می کند، یکروز چای، روز دیگر روغن، روز دیگر شکر و حبوبات، روز دیگر هر کالایی که عرضه کننده فراوان دارد و دولت نمی تواند قیمت تحمیلی را به چند عرضه کننده خاص تحمیل کند.(پس منتظر افزایش قیمت کالاهایی نظیر این کالاها باشید. اسمی از کالاها نمی برم شاید به اتهام همدستی با مافیا بازخواست شوم!)

پنجم) پس عملا خود دولت این نوسانات را بوجود آورده است، و عده ای هم پیدا می شوند که از این شرایط بدی که دولت ایجاد کرده است، استفاده می کنند(که این استفاده آنها برای دیگران تبدیل به سوء استفاده می شود)

نکته آخر: پیش بینی من این است که در ماه های آینده تورم به شدت افزایش خواهد یافت. چرا که همانطور که توضیح دادم، تورم پنهان (به تورمی که در بخش دارایی ها خود را مخفی می کند، تورم پنهان می گویند) در حال خیزش است و در حال سرایت به کل اقتصاد. این پول هایی که برای بخش مسکن و ساخت و ساز کنار گذاشته شده بودند و همچنین پول های جدیدی که به بازار تزریق می شود، خود را به زودی در قیمت همه کالاها نشان می دهد. منتظر روزهای بد باشید.

Advertisements
این نوشته در iran, politics, محمدصادق الحسینی, کاتالاکسی, گروه های رانتجو, اقتصاد, احمدی نژاد, تورم, خاطرات, دولت, سیاست ارسال شده و با , , برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

5 پاسخ برای مرگ بر مافیا

  1. صندوقک :گفت

    همه می دانیم که باید منتظر روزهای بدتر و بدتر و بدتر و… باشیم.

  2. حامد :گفت

    سلام

    فوق العاده بود،دکتر مهاجرانی مرا به وب شما راهنمایی کرد
    دوست عزیز براستی معتقدی که قیمت مسکن دیگر رشد نخواهد کرد؟
    علی رغم اینکه میگویی تورمی بزرگ در راه است،
    تأثیر طرح (هدفمند کردن یارانه ها )را در رشد تورمی که گفتی در نظر گرفته ای یا مستقل از آن میگویی؟
    منتظر جوابت هستم

    یا علی
    ——————-
    صادق: نخیر. بحث این نیست که قیمت مسکن رشد نمی کند. بحث این است که فعلا با توجه به ظرفیت های این بخش و همچنین وضعیتی که تشریح کردم، رشد بخش مسکن کمتر و بطئی تر از قبل خواهد بود. (البته این هم موقت خواهد بود). تورم ربطی به بخش مسکن ندارد. چرا که مسکن جزء دارایی هاست و افزایش قیمت ان در تورم نمی آید. … در این پست هیچ کاری به بحث نقدی کردن نداشتم و کلا این بحث را مطرح کردم(فارغ از بحث نقدی کردن)

  3. ICAR :گفت

    صادق جان من فیدت رو از وردپرس بردم به فیدبرنر همونطور که خواسته بودی.
    تولد وبلاگت هم مبارک

  4. بابک :گفت

    بابت این مطلب ازت تشکر می کنم ولی تا کی باید بگیم دخالت های دولت باعث این اتفاق میشه!!آقا گوش شنوا مثله اینکه وجود خارجی نداره!!!
    وقتی دولت هست تورم اینطوریه، اگه دولت دخالت نکنه که بدتر میشه!!!مگه ندیدی میگن قرار بود تورم 70 درصد باشه دولت نذاشت!!!
    کسی نیست بگه آقایون گرامی با کارهایی که دارین می کنین نمی ذارین بازار به تعادل برسه!تا وقتی دولت تو اقتصاد دخالت می کنه، تنها میشه پیش بینی کرد اتفاقات بد میفته حالا تو چه بازاری و چه صنعتیش مهم نیست!
    بازم ممنون که این تحلیل های خوب رو میاری
    در ضمن تولد وبلاگت هم مبارک

  5. مهرداد :گفت

    پس با این حساب نقدی کردن یارانه ها هم باعث میشه که تو این شرایط قاراشمیش اقتصاد ایران همین بهونه ای بشه برای اینکه تورم پسیکولوژیک(روانی) ایجاد شه وبازم این وسط دهک های پایین هستن که ضرر میکنن.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s