کاتالاکسی

به نظم نوین جهانی خوش آمدید، مقاله ای است از یان برمر در زمینه توازن قوا در آینده جهان. مقاله ای بسیار تیزبینانه، جذاب و قوی است. توصیه می کنم دوستان بخونند. خصوصا این که ترجمه فارسی آنها هم در دسترس است. این مقاله با عنوان سمت و سوی توازن قوا در آینده جهان ترجمه شده است.

نسخه انگلیسی آن در سایت فارین پالیسی در دسترس است.

مطلبی نوشته ام در اقتصاد آنلاین به بهانه کاهش بی سابقه ضریب جینی در اقتصاد ایران در سال 1390. یادداشت را می توانید اینجا بخوانید.

اقتصاد آنلاین، سایت خبری-تحلیلی مستقل اقتصادی چند روزی است که بالا آمده است و در این آدرس قابل دسترسی است.

امید است که این سایت بتواند به پایگاهی برای تحلیل واقع بینانه شرایط اقتصاد ایران بدل شود.

اگر انتقاد یا پیشنهادی برای پیشرفت کار داشتید منتظر شنیدن هستند دوستان در اقتصاد آنلاین.

مصاحبه ام با همشهری رسانه را در اینجا می توانید بخوانید. مصاحبه عمدتا حول و حوش این که چرا روزنامه نگاری اقتصادی در ایران عقب مانده است.

این مصاحبه در مرداد سال گذشته انجام شد و الان بالاخره منتشر شد. از مجید یوسفی، از روزنامه نگاران باسابقه، به واسطه تلاشی که برای این مصاحبه کرد ممنونم.

ادامهٔ این ورودی را بخوانید »

سایت الف در نوشته ای راجع به حفظ ارزش پول در دوره های مختلف ریاست جمهوری نوشته است:

«کاهش شدید ارزش ریال در روزهای اخیر، نقطه تاریک و ننگینی در کارنامه وی(احمدی نژاد) باقی خواهد ماند»

کسی نیست به آقای توکلی، مدیرمسئول الف، بگوید ارزش پول ملی نه هدف است و نه ارزش، نه به لحاظ اقتصادی و نه به لحاظ مدیریتی. این را در همان کلاس های ابتدایی که در اقتصاد می گذرانید یاد می گیرید. چیزی که برای اقتصاد بد است و به ضرر کشور تمام می شود نه کاهش ارزش پول ملی که نوسانات شدید آن و عدم اطمینانی است که ایجاد می کند. ارنه کشورها همیشه در مواقع بحرانی با بهره گیری از سیاست های ارزی، به خصوص کاهش ارزش پول ملی، اقتصاد کشورشان را از کسادی، رکود و بحران نجات داده اند. همین الان هم آمریکا و چین بر سر این که ارزش پولشان را پایین نگاه دارند با هم گلاویز هستند، آن وقت این گوشه دنیا، اقتصاددان مملکت کاهش ارزش پول ملی را نقطه تاریک و ننگین می داند!

آخر مطلب هم خیلی جالب است! نویسنده کاهش ارزش پول ملی در این دوره را به رشد نقدینگی ربط داده است. در حالی که رشد نقدینگی در یکسال گذشته بسیار کمتر از سالهای گذشته بوده است، سال هایی که الف از آنها به عنوان سال های خوب در دوره احمدی نژاد یاد کرده است!

یک نکته را هم بگویم، کاهش این دفعه ارزش پول ملی ارتباطی به رشد نقدینگی ندارد و اصلا به واسطه سیاست های اقتصادی اتفاق نیفتاده است. این کاهش ارزش صرفا به واسطه بی ثباتی های سیاسی و شکل گیری انتظارت بدبینانه در مردم نسبت به اینده بوجود آمده که باعث افزایش تقاضا و نیز کمبود عرضه به علت کمبود فیزیکی دلار برای پاسخگویی به این تقاضای افزاینده شده ست. افزایش نرخ سود بانک ها هم هیچ ربطی به بازار ارز ندارد و صرفا مغلطه ای است که توسط یکسری از دوستان مقاله نویس ما پدید آمده است. راه آرام کردن فضا در این شرایط در درجه اول سیاسی است و اگر بخواهند ابزار اقتصادی به کار ببرند، خیلی واضح تنها چاره عملیات بازار باز یا افزایش نرخ ذخیره قانونی(که عملا  امکان استفاده کردن از آن وجود ندارد) توسط بانک مرکزی است.

این ویدیو رو از برنامه نود ببینید، هرچند مربوط به یک ماه پیشه اما خیلی جالبه. سهراب بوقی، که از بوق زنای قدیمیه استقلاله، شاید قدیمی ترین، از این که بوق زنها زیاد شدن و بازار رو خراب کردن می گه. خودش یک کلاس درسه اقتصاده، اقتصاد بوق! یا بازار رقابتی بوق و مشکلات انحصارگران سابق!

یکسری از دوستان مشغول راه اندازی یک سایت خبری اقتصادی هستند که بصورت حرفه ای به اخبار و تحلیل های اقتصادی بپردازد. سایت اهداف اقتصادی دارد و به نظرم کار قوی خواهد بود. مهمتر از همه این که موسسان سایت از افرادی هستند که در عرصه قلم زدن و تحلیل اقتصادی سابقه طولانی دارند و این طبیعتا به بهتر شدن و بهتر بودن سایت کمک می کند. الان این دوستان به دنبال یک نفر هستند که سابقه روزنامه نگاری در حوزه اقتصاد یا نزدیک به آن داشته باشد. همچنین یک نفر دیگر هم بصورت پاره وقت یا تمام وقت نیاز دارند که لازم نیست زیاد تجربه کاری داشته باشد، صرفا علاقه داشته باشد و ترجیحا اندکی هم اقتصاد هم بداند. همچنین یک فرصت کاری برای دوستان دانشجویی که می خواهند کار نوشتن را شروع کنند هم فراهم کرده اند که به نظرم موقعیت مناسبی است. خلاصه این که اگر به کارهای این شکلی علاقه دارید، رزومه خود را برایشان بفرستید، ضرری ندارد! این هم ایمیلشان است:

eoljob@yahoo.com

این عنوان کتاب جدید دانیل کانمن، روانشناس و برنده نوبل اقتصاد در سال 2002 است.

در این کتاب وی نشان می دهد که فرآیند فکر کردن شامل دو مرحله است، مرحله اول که او اسمش را فکر کردن سریع می گذارد، ناخودآگاه ، بی زحمت و شهودی است. و مرحله دوم که اسمش را فکر کردن کند می گذارد، پرزحمت، ناشی از استدلال و استنتاج و خودگاه است. همه ما این تجربه را داریم که حرفی را می زنیم، عملی می کنیم یا تصمیمی را می گیریم که بعدا پشیمان می شویم، در این کتاب کانمن نشان می دهد چرا این اتفاق می افتد و چگونه می توان این را کنترل کرد. بطور کلی، کانمن در این کتاب، همچون سراسر عمرش، سعی در تحلیل خطاهای ذهنی سیستم تصمیم گیری انسانی دارد.

اگر وقت خواندن کتاب، یا پول خریدنش را ندارید(مثل من) می توانید نقد و تحلیل های وارده را در اینجاها ببینید: +، + ، +

بعد از انتقادهای شدید از مدیریت اقتصادی در کشورهای اروپایی، به تازگی بانک مرکزی اروپا یک بازی کامپیوتری را در سایتش قرار داده که طی آن شما با دست کاری کردن سیاست پولی، که اینجا فقط نرخ بهره مرکزی است، اتحادیه اروپا را به لحاظ اقتصادی مدیریت می کنید. بازی کنید ببینید چند مرده حلاجید؟

مقاله ام در جدیدترین شماره مجله مهرنامه درباره رابرت نوزیک به بهانه سالمرگ وی:

ادامهٔ این ورودی را بخوانید »

جدول زیر میزان درآمد سالیانه نفت در سال 2010 و همچنین جمعیت کشورهای خاورمیانه و نیز درآمد سالانه سرانه نفت رو در این کشورها نشان می دهد.

جالبه که درآمد نفت عراق هرسال داره به شکل فزاینده ای زیاد می شه و طبق پیش بینی IMF در سال 2013 (دو سال آینده) درآمد نفتش با درآمد نفت ایران برابر می شود و در سال 2014 از ایران پیش می افتد .این به این معنی است که سرمایه گذاری ها در بخش نفت در عراق به بهره برداری رسیده و در سال های آینده نیز با توجه به سرمایه گذاری های جدید، صادرات عراق از ایران بیشتر و بیشتر خواهد شد.

یک نکته بسیار جالب دیگه هم در جدول وجود دارد. ان هم این که صادرات نفت امارات از ایران بیشتر است. این در حالی است که سال 2004 درآمد نفتی امارات از ایران کمتر بوده!

نکته جالب دیگه همبستگی ظاهری سیر انقلاب های خاورمیانه با درآمد نفته. از اونهایی که جزو 5 کشور دارنده بیشترین میزان سرانه نفت هستند فقط بحرین درگیر شورشه که اونهم قضیه اش قضیه متفاوتی از سایر انقلاب های عربی است. ولی از کشورهای پایین جدول(کشورهایی که میزان کمتری درآمد نفت دارند)، همه درگیرند به جز موریتانی. به نظرتان چه چیزی این همبستگی ظاهری رو توضیح می دهد؟

یک نکته راجع به آزادی زندانیان فلسطینی بگم که این چند روزه وقت نکردم تو وبلاگ بنویسم. همکاری اسراییل با حماس برای آزادی این زندانیان خیلی جالبه.  محمود عباس با استراتژی هوشمندانه اش در عضویت فلسطین در سازمان ملل، هم اسراییل و هم حماس رو به حاشیه رانده بود.  این یعنی محبوبیت عباس در فلسطین و دنیای عرب و ضعف بیش از پیش نتانیاهو. این باعث شد دشمنان قدیمی، که در این قضیه هم منفعت بودند در یک بازی خوب استراتژی عباس رو تضعیف کنند. بعضی ها تحلیل می کنند که این آزادی زندانیان فلسطینی و زندانی اسراییلی بازی برد-برد برای حماس و نتانیاهو در جهت تضعیف محمود عباس است. بازی که تا اینجا خوب پیش رفته. باید دید هفته های آینده که تقاضای عباس بررسی می شه ملت چقدر دوباره هیجان زده می شن و قبول نشدن تقاضای فلسطین(که قطعیه) چه اثری بر این سه بازیگر می گذاره. این نشون میده حماس خیلی سیاسی تر از اونی عمل می کنه که مثلا توی ایران تصور می شه.

چند روز پیش یکی از متخصصانی که در دانشگاه روی لیبی کار می کند را در دیدم. گپی با هم زدیم و نکته ای را گفت که جالب بود. ازش پرسیدم چرا به لیبی حمله شد و به سوریه نه؟ مشخصه که سوریه به لحاظ جغرافیایی با لیبی متفاوته، صحراهای وسیع نداره، بسیار متراکمه و نیز به لحاظ سیاسی همسایه اسراییله و تونسته خوب موازنه سیاسی رو پیش ببره. ولی نکته ای که اشاره کرد جالب بود. گفت دلیل اصلی حمله سریع به لیبی ترس اتحادیه اروپا از مهاجرت گسترده  لیبیایی ها به اروپا بود که نه به لحاظ بین المللی و نه به لحاظ انسانی نمی تونستن جلوش رو بگیرن! در حالی که در مورد سوریه چنین چیزی نیست.

A win-win strategy for the Palestinians

مقاله ای از لوس انجلس تایمز که مدعی است طرح عباس در هر صورت به نفع فلسطین است و حرکت هوشمندانه ای در این مقطع است و می گوید اگر آمریکا می خواست تصمیمی برای صلح در خاورمیانه بگیرد، می بایست به جای دعواهای داخلی و فشار لابی اسراییلی، از این طرح حمایت می کرد. (از دید من، خب طبیعیه که البته اوباما این کار رو نمی کنه! رییس جمهوری که در ضعیف ترین دوران زمامداری اش است و سال آینده انتخابات دارد و احتمال انتخاب نشدنش بالاست، نه پول لابی یهودی و نه ایالت های یهودی نشین را به صلح خاورمیانه ترجیح نمی دهد!)

Land without peace: Why Abbas went to the U.N

مقاله ای از نگاه اسراییل به طرح عباس. که می گه فلسطینی ها صلح نمی خواهند، یعنی هیچ چیز قطعی را نمی خواهند. آنها می خواهند این جنگ ادامه داشته باشد. و ظاهرا یکسری شواهد هم می آورد. همه شواهد غلط نیستند و اندکی حقیقت در آنها هست همچنین در ایده اصلی مقاله. ولی مشکل مقاله این است که شرایط پذیرفته نشدن هر یک از مذاکرات صلح را منصفانه بررسی نکرده است و همه را به طرف فلسطینی مرتبط کرده است. در حالی که این به لحاظ تاریخی دقیق نیست. (مثلا طرح صلح تبا، توسط طرف فلسطینی رد نشد. بلکه ایهود باراک از اکثریت افتاد و شارون نخست وزیر شد و اسراییل رو از مذاکرات بیرون کشید.)

Is Pakistan Too Big to Fail

مقاله جالبی در وال استریت ژورنال در ارتباط با ارتباط پاکستان با تغذیه حرکت های تروریستی در افغانستان. مقاله استدلال می کنه که دوران قبلی تمام شده و پاکستان دیگه اونقدر مهم نیست که بتونه سو استفاده کنه. به عبارت دیگه دو ابزار اصلی پاکستان یعنی بمب هسته ای و نیز راه ارتباطی ناتو با افغانستان بودن رو تحلیل کرده و گفته دومی که الان داره به شدت تضعیف می شه و نیز ابزارهای آمریکا برای تحت فشار اقتصادی گذاشتن پاکستان بسیار زیادن و پاکستان خیلی هم نمی تونه روی چین حساب کنه. خلاصه عملا نشون داده که پاکستان راه منطقی جز تغییر رویه فعلی اش نداره. به شرط اینکه آمریکا خیلی قوی جلوش بایسته و نشون بده که مصممه.

در این لینک می توانید جاده انقلاب های عربی رو ببینید. همه اتفاقات انقلاب های عربی رو می تونید اینجا دنبال کنید. خیلی کار زیبا و جالبی است.

من خودم توی فکر یک چنین چیزی بودم بصورت بصری برای هر کشور خاورمیانه و سیر تحولاتشون در چند دهه اخیر. این کشورها بیشترین مقدار تغییرات و تحولات سیاسی رو در جهان داشتند و از این جهت وجودچنین دیتابیسی خیلی کمک می کنه. این حالا کار کوچکی است برای انقلاب های عربی.